Categorie: Dialoog

Verslag Open Space over racisme

Vraag voor de Open Space was: Hoe kun je een dialoog over racisme/discriminatie voeren/vormgeven?

In de pauze, voorafgaand aan de Open Space ontspon zich al een gesprek over dit onderwerp. Vragen en opmerkingen: Hoe om te gaan met white privilege? Hoe een dialoog voeren waardoor er niet juist verwijdering ontstaat? Wat bijvoorbeeld gebeurt wanneer de dialoog voornamelijk wordt toegevoegd aan de pijn van de niet geprivilegieerde groep.

Je kwetsbaar opstellen kan helpen. Openstaan voor elkaars blinde vlekken.

Er is ook een systemische kant: Verleden dat doorwerkt in het heden. Hier kan een opstelling behulpzaam zijn.

In de Open Space hebben we ervaringen gedeeld: elkaar verhalen verteld.

Aandachtspunten die naar voren kwamen:

  • Het contactveld: van waaruit doe je het?
  • Hoe krijg je (de) deelnemers in de dialoog? 
  • De vragen die je stelt zijn heel belangrijk

Verhalen/voorbeelden:

Een dialoog die toegankelijk is voor elke belangstellende over alledaags racisme.
Op papier krijgen deelnemers een verhaal over een ervaring van een persoon met alledaags racisme. Daarna een dialoog over de vragen: ‘Hoe raakt je dit?’ en ‘ Wat herken je je hiervan in je eigen leven?’ (Deze dialoog was voorbereid en heeft niet plaatsgevonden vanwege Corona).
Opmerkingen hierover: Ideaal is om mensen die dit zelf mee hebben gemaakt in de dialoog te betrekken en hen hierover te laten vertellen. Alternatief is filmpjes laten zien waarin zwarte mensen vertellen wat ze beleven (o.a. op NPO site).

Een dialoog over de vraag wanneer voelde jij je gediscrimineerd?
Is een mogelijkheid. Voorbeeld: Een dialoog over Zwarte Piet ( met de stappen: verkennen, ervaringen delen en dromen). Vraag bij ervaringen delen: welke herinneringen/ associaties heb jij bij Zwarte Piet?
Een Zwarte Piet-fan vertelde waarom Zwarte Piet zo belangrijk was: een heel vriendelijk figuur voor hem. Doordat hij de ruimte kreeg zich te uiten kon hij daarna de pijn horen die bij sommige anderen leefde rondom Zwarte Piet. Vervolgens kwam hij zelf met het voorstel om Zwarte Piet een andere kleur te geven (en liet zijn oude overtuiging varen).

Werven van deelnemers (bij een dialoog in het maatschappelijk veld)
Vooraf contact maken met sleutelfiguren, in de wijk, informele leiders onder jongeren, ‘krachtmoeders’, ook religieuze leiders. (De laatste categorie bij elkaar in dialoog brengen, kan ook veel inspanning vergen was een ervaring.)

Voorbeeld van dialoog tussen overlastgevende jongeren en politie. 
Eerst langs de deuren met de opbouwwerker om de jongeren zover te krijgen dat ze komen.
Als voorbereiding op de dialoog de twee groepen eerst apart met elkaar in dialoog laten gaan. Hiermee krijgen ze vertrouwen in de dialoog. Treffen elkaar ook al op een dieper, kwetsbaar niveau. Bijkomend effect: ze ontdekken dat ze niet allemaal hetzelfde denken. Wat hen meer open doet staan voor andere perspectieven. Daarna de twee groepen met elkaar in dialoog. 
Kwetsbaarheid als opening: Pas toen de agenten toegaven dat ze etnisch profileren en hun worsteling daarbij voorlegden,  gaven de jongeren toe dat ze inderdaad ook niet makkelijk waren en ook vooroordelen hadden en ook aanleiding tot etnisch profileren gaven. 

Openingsvragen:: Hoe beleef je de buurt? Wat is er gebeurd en hoe is dat voor jou?
Je als dialoogbegeleider van tevoren verdiepen in de buurt , is essentieel bij het winnen van vertrouwen. Bijvoorbeeld verkennings-/wervingsrondje maken met opbouwwerker. Hierdoor herken je mensen in de sessies, wat enorm helpt. Bij Eigen Kracht Conferenties worden de deelnemers vooraf persoonlijk benaderd en voorbereid op de bijeenkomst.

Voorbeeld van dialoog naar aanleiding van aanslagen in november 2015 in Parijs.
Georganiseerd door Platform voor religie en levensbeschouwing. Dialooggesprek over de vraag: Hoe ben jij geraakt door wat er gebeurt is? Doordat de betekenis van het gebeurde en de gevolgen ervan voor ieder persoonlijk geuit werd, ontstond er verbondenheid. 

Een MBO- school waar een dialoog gehouden werd nav de aanslag op Charly Hebdo.
Eerste leerling opende de dialoog door te roepen: “Zij (de aanslagplegers) zijn mijn broeders! Iedereen die een cartoon maakt van de profeet moet dood”. 
Deze opmerking werd omgebogen naar een vraag die voor ieder van belang was: Wie is, in deze spannende tijd jouw broeder of zuster, waar je je steun van ervaart? Hierbij werd een ronde gedaan. Waarbij de eerste spreker als laatste mocht spreken. Hij kreeg zo een douche van liefdevolle verhalen over zich, waar hij zich sterk in herkende.  Een jongen met een heel andere achtergrond zei tegen de eerste leerling: “Jij bent mijn broeder. Jij helpt mij met dit vak en ik help jou met dat vak, dus of je het wilt of niet, jij bent mijn broeder”. Dit rondje deed de extreem denkende jongere heel veel. Bracht hem in tranen tot reflectie. Hoezeer hij zich altijd 3e rangs had gevoeld in Nederland, dat maakte hem zo boos. En dan zocht hij altijd zijn rust in de moskee. Maar na de aanslag had hij het gevoel dat de moskee, zijn thuis, ook al verdacht was. De klas kon hem steunen in dialoog. De (multinationale) Rotterdamse klas was voor hem een nieuw, veilig midden, waar hij zich gehoord voelde. Waarmee z’n radicale gedachten overbodig konden worden. 

We waren nog niet uitgepraat. Het vraagt om een vervolg.

Verslag Dialoog en Positieve Gezondheid

De week van de dialoog (30 oktober t/m 8 november) zie ik bijna geruisloos voorbijgaan in de Covidstorm. Momenteel is het Dialoog Netwerk Nederland in ontwikkeling. We hebben binnen dat netwerk onder andere gesproken over de manier waarop dialoog helpend zou kunnen zijn in de (positieve) gezondheid van mensen. 

Geraakt door het verhaal van één van de deelnemers aan de dialoog. De essentie van haar woorden? 

“Ik kan niet altijd op mijn lichaam rekenen. Medici zouden me niet als gezond zien. Ik ben me bewust dat ik de kwaliteit van leven uit andere dingen moet halen dan uit een medisch gezond lichaam. De lichamelijke pijler is slechts één pijler waar ik mijn gezondheid aan af kan lezen. Als ik naar het principe van Positieve Gezondheid kijk, valt me iets op. Ik heb altijd aandacht voor de andere pijlers van Positieve Gezondheid gehad (te weten mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen, dagelijks functioneren) en voel me daardoor gezonder dan ik misschien in medische ogen ben. Ik realiseer me nu dat ik vaak andere wegen heb gezocht om me zo gezond mogelijk te voelen. Niet altijd de medische weg.

In Corona tijd is dialoog een belangrijke manier om het gevoel te hebben dat ik blijf meedoen in de samenleving. Want ik kon niet meer werken zoals ik vóór die tijd deed. In een dialoog ben ik welkom met mijn hele verhaal. Ik breng mijn ervaringen in en die worden als waardevol gezien voor anderen én voor het complete beeld van de dialoog. Er wordt werkelijk naar me geluisterd en ik luister naar de ander. Ik ben als volledig mens in gesprek met een ander mens. Het is zo belangrijk om daar woorden aan te geven, zodat ik in contact kan blijven met anderen. En het is zinvol om op een respectvolle manier die ervaringen te delen via heel precies gekozen woorden. Daar hebben we allemaal iets aan. Dat is zoveel anders dan in een discussie. In discussie breng ik maar een klein deel van mezelf in, hou ik delen achter die wel van waarde kunnen zijn. Want het is niet altijd veilig genoeg om mezelf helemaal te laten zien. In dialoog wel.”

Niets aan toe te voegen. Zo heeft communiceren en dialoog invloed op alle facetten van gezondheid.

Karin Derks – karin@purecommunicatie.nlwebsite

Verslag Dialoog in het Onderwijs

Tijdens de netwerkbijeenkomst van 1 november is er tijdens een open-space sessie nagedacht over de mogelijkheden en beperkingen om dialoog een breed gedragen plek te geven op school en in het onderwijs. Er was grote overeenstemming over het belang van dialoog in het onderwijs.

Belang van dialoog in het onderwijs

  • Gezien de huidige structuur binnen onderwijsland is een wezenlijk nieuw paradigma nodig om dialoog een plek te geven op scholen.
  • De manier van met elkaar in gesprek gaan bepaalt de toekomst. Dialoog zou eigenlijk een plek moeten hebben binnen de opvoeding.
  • Dialogische gesprekken hebben ook meerwaarde voor docenten, voor hun persoonlijke ontwikkeling en om te kunnen reflecteren op hun binnerwereld (waar nu weinig aandacht voor is).
  • Dialoog kan een belangrijke rol spelen in het bespreekbaar maken van conflicten (pesten).
  • Ouders hebben nu weinig ruimte voor echte gesprekken en weinig ervaring met dialoog terwijl dit van grote meerwaarde kan zijn.

Over “implementeren” van dialoog op scholen

  • Van onderaf, de leerlingen en docenten. De cellen die dan met dialoog werken gaan zich vanzelf verbinden.
  • Via reeds vernieuwend onderwijs (Agora, Bijzonderwijs, Dreamschool) in de vorm van pilots.
  • Door over te dragen dat school meer is dan kennisoverdracht. Laten zien dat dialoog van meerwaarde is en ontlastend. 
  • In plaats van het concept dialoog, meer accent leggen op de dialogische vaardigheden en kwaliteiten als luisteren en vertragen. Directies staan sneller open voor een competentie of aankweken van een attitude.
  • Probeer de ingang bij jongeren zelf die al vaardigheden richting dialoog hebben. Zij kunnen wellicht beter voor groei zorgen.
  • Expertise aanbieden bij scholen via school ondersteunende organisaties.
  • Docenten dialoog laten ervaren. Het ervaren van dialoog kan management en docenten meekrijgen.
  • Door accent te leggen op welke cultuur er op school wordt gecreëerd en hoe dit anders kan met dialoog.
  • Door de organisatie Debat Op School te vragen een samenwerking aan te gaan en ook Dialoog aan te bieden.
  • Door te belichten welke problemen er zijn en inzoomen op antwoorden.
  • Via speciaal onderwijs.

Lezers worden uitgenodigd ook mee te denken en te reageren of deelgenoot te worden op www.dialoogopschool.nl en zo een bijdrage kunnen leveren aan het initiatief. Wordt vervolgd!

Joop Boukes

Verslag Open Space over Heart Circles

Op de netwerkdag van Dialoognetwerk Nederland op 1 november 2020 hadden we een Open Space Ontmoeting over Heart Circles. We begonnen met een check-in over de vraag wat ieder van ons bewogen had om juist aan deze ontmoeting mee te doen. Daarna heb ik verteld over het boek dat Tej Steiner geschreven heeft over Heart Circles ‘Waking up with everyone around us’. 

Een korte samenvatting

Het boek bestaat uit twee delen: 

  • Deel 1: wat betekent Waking Up? Wakker worden?
  • Deel 2: hoe doe je dat: Heart Circles!

Wakker worden
Wakker worden is: gaan beseffen welk levenstaak je te vervullen hebt en welke talenten je ter beschikking staan om dat te doen.
+ Verantwoordelijkheid nemen voor je taak en voor je talenten.

Wat is het ontwaken van je hart 
Vanuit de waarneming van ons hart gaan we zien dat we verbonden zijn met het geheel van het leven. Die waarneming is gebaseerd op de directe ervaring van die verbinding. Het gaat gepaard met de ervaring van liefde voor alles en iedereen.

Hoe doe je dat, je hart laten ontwaken?
Steiner ontdekte dat er 5 ‘life skills’ zijn, die we een plaats moeten geven in ons dagelijks leven om ons hart te laten ontwaken. Hij noemt dat de 

5 Ways of Being:

  • Being Clear (Helder zijn)
    Wat is het doel van mijn leven? Hoe ondersteunen mijn dagelijkse bezigheden dat doel?
  • Being Present (Aanwezig zijn)
    Hoe stop ik mijn constante denken en kom ik in de stilte?
  • Being Real (Echt zijn)
    Wat voel ik in dit moment?
  • Being Connected (Verbonden zijn)
    Ervaar ik op dit moment liefde en verbondenheid?
  • Being Heart-Directed (Hartgericht zijn)
    Doe ik wat ik echt wil doen?

Hoe kunnen we deze 5 Ways of Being een plaats geven in ons dagelijks leven?
We houden ons vaak aan allerlei stilzwijgende afspraken, die in strijd zijn met deze 5 Manieren van Zijn. Bijvoorbeeld de afspraak om in harmonie te leven met onze omgeving en het anderen niet moeilijk te maken. Dat kan in strijd zijn met de intentie om Echt en Helder te zijn. Het is dus belangrijk dat we nieuwe afspraken maken, die recht doen aan onze intenties. Dat kan in je dagelijks leven en het kan ook in Hartcirkels.

Wat is een Hartcirkel?

In een Hartcirkel maak je de afspraak om vanuit de 5 Ways of Being met elkaar in contact te zijn. Dit is de afspraak om Helder te zijn.

Een bijeenkomst met een Hartcirkel kent 5 stappen:

  1. Stilte om Aanwezig te zijn. Gedurende 5 tot 10 minuten is iedereen stil. Tijd om het contact met jezelf te ervaren en te voelen wat nu jouw aandacht vraagt. 
  2. Incheckronde om Echt te zijn. 
  3. Elkaar waarderende feedback geven om Verbonden te zijn.
  4. De ruimte openhouden voor elkaar om Hartgericht te zijn. In die ruimte kan ieder van de deelnemers in de Cirkel aandacht vragen voor iets wat voor hem of haar belangrijk is. Dit is een gelegenheid voor de deelnemers om meer helderheid krijgen over wat ze echt willen. Of anders gezegd: alle deelnemers hebben hier de mogelijkheid om hun aandacht te focussen op wat zij willen om meer Helder, Aanwezig, Echt, Verbonden en Hartgericht te worden in hun huidige levenssituatie.
  5. Afsluiting. Deelnemers geven aan wat de cirkel hen gebracht heeft en eventueel wat er nog onaf is voor hen. Daarmee wordt de cirkel afgerond.

Hartcirkels werken het beste als de deelnemers met enige regelmaat bij elkaar komen in de cirkel.

Na deze presentatie hebben we met elkaar uitgewisseld hoe dit verhaal bij iedereen resoneerde. 
Iemand stelde de vraag: Wat zou er veranderen in mijn leven als ik werkelijk vanuit deze 5 Ways of Being zou gaan leven?
Iemand anders merkte op dat het leven volgens deze uitgangspunten ook een risico inhoudt. Je kunt afwijzing gaan ervaren, als je je in sommige opzichten niet meer houdt aan de geldende afspraken in onze cultuur. Er is Moed voor nodig om er helemaal voor te kiezen vanuit de 5 manieren van Zijn te gaan leven. Iemand omschreef dat als de houding van Meesterschap.
Een paar deelnemers gaven aan dat ze belangstelling hadden om zelf ervaring op te doen met een Hartcirkel.

Er komt nog een herhaling van deze workshop voor mensen uit het netwerk, die belangstelling hadden om mee te doen, maar nu een andere keus maakten. Ook voor mensen, die er deze dag niet bij konden zijn. Daarna kijken we of er voldoende belangstelling is om echt een Hartcirkel te gaan doen. Je kunt het laten weten als je hier belangstelling voor hebt.

Reacties welkom via keesvoorberg@gmail.com.

Kees Voorberg

Meerstromenland in Dialoog

We zijn een netwerk dat een inspirerende impuls wil geven aan Dialoog in Nederland.

We zijn een groep actieve dialoogbeoefenaars die elkaar ontmoet hebben in verschillende contexten en vanuit verschillende achtergronden. 

We nemen het initiatief om iedereen, die een hart heeft voor dialoog, haar beoefent en verder in de wereld wil brengen, bij elkaar te brengen. Onder dialoog verstaan we de hele range tussen de innerlijke dialoog en externe toepassingsvormen. 

Onze oproep is om

  • Elkaar online en fysiek te ontmoeten 
  • Uit te wisselen wat dialoog voor ons betekent
  • Met elkaar te onderzoeken wat de Dialoog in Nederland nodig heeft
  • Te verkennen welke impulsen tussen ons ontstaan en wat we concreet met elkaar kunnen doen. 

Het is onze intentie om

  • Te versterken wat er al aan dialogisch weten en werken voor handen is
  • Verschillende stromen in dialoogland met elkaar in contact te brengen
  • Zichtbaar te maken hoe we in onze diversiteit en met elkaar verbonden zijn
  • Te onderzoeken waar specifieke velden (kunnen) ontstaan 
  • Ons als veld als geheel waar te nemen. 

Hoe willen we dat doen?

We bouwen een netwerk dat zwermt. We onderzoeken met elkaar welke organiserende principes ten grondslag liggen aan zwermen.

Omdat fysiek ontmoeten op dit moment niet mogelijk is, zijn we graag begonnen met online ontmoetingen om een brug te slaan naar een live-bijeenkomst

Wij bereiden als hosting-team voor iedere bijeenkomst een dialogisch programma voor dat uitwisseling en elkaar leren kennen, netwerken en co-creativiteit mogelijk maakt.

Praktisch

  • Waar en wanneer: We zijn op 24 juni online gestart en hebben onze verkenning op 24 september 2020 online vervolgd. Op zondag 1 november 2020 hebben we een online dag gehad. Wanneer een live bijeenkomst mogelijk is, is nog ongewis.
  • Om de online activiteiten vinden in verschillende regio’s in Nederland live ontmoetingen plaats. Er zijn tot nu toe initiatieven gestart in:
    • Delft en omgeving/ Zuid-Holland
    • Limburg/Brabant
    • Noord-Holland
    • Utrecht.
    • Als je interesse hebt in een regioactiviteit, neem dat contact op via dialoog@dialoognetwerk.nl, dan brengen wij je in contact met de initiatiefnemer.
  • Wat kost het: De bijeenkomsten zijn voorlopig nog gratis.
  • Je kunt je aanmelden voor het netwerk en daarmee op de hoogte te blijven van onze activiteiten via deze link.
  • Wil je nog iets weten: Neem dan via e-mail contact op met dialoog@dialoognetwerk.nl.

Wij verheugen ons erop je te ontmoeten, 

Bernhard Holtrop, Eelco de Geus, Hans Poiesz, Hetty Oostijen, Joop Boukes, Julia de Geus, Juliane Tissen,
Kees Voorberg, Marcel van Hest, Marieke Lampe, Olga Plokhooij en Renate van der Veen