Voor 2026 hebben we als onderzoeksthema gekozen: Impact van luisteren.
Dit onderzoek gaan we vormgeven op twee mogelijke manieren.Door deel te nemen aan luister-expedities in het veld, waaronder je eigen lokale luisterinitiatieven, dialooggroepen en wellicht ook de Nationale Luistercampagne. Daarover hieronder meer.Door gedurende het jaar online reflectieruimte te bieden om luisterervaringen te delen en te onderzoeken. Daarmee bieden we elkaar een ondersteunende cirkel om onze luistervermogens te ontwikkelen. De data voor de online avonden staan onderaan in de agenda.Iedereen is uitgenodigd om aan één of beide opties deel te nemen.
Waarom?
Dit onderscheid in twee delen maken we omdat we bij onszelf ervoeren dat het deelnemen aan luisterexperimenten best een commitment is en van jezelf organisatiekracht en initiatief vraagt. Daar zul je moeite voor moeten doen in je eigen tijd. Daarnaast is het voor dialogisch ingestelde mensen soms een ingewikkelde vraag hoe ze zich verhouden tot activisme of activistische vormen, zoals een Luistercampagne.
We zijn in het netwerk tot nu toe meer gewend en ingericht op het reflecteren op dialoogervaringen. Dat is qua tijd en inspanning niet alleen toegankelijker, maar misschien ook een vorm die dialoogliefhebbers meer past.
Voor de groep die kiest voor de luisterexpeditie is het heel waardevol om te weten dat er een groep ‘reflectiesupporters’ is om ervaringen mee te delen.
Doe je mee?
Luisterexpeditie meedoen of meeleven: We starten een signal-groep om uit te wisselen over de luisterexpedities. Als je hier zelf mee aan de slag wil of benieuwd bent wat mensen meemaken, kan je hier lid van worden. De rest organiseer je zelf of door met elkaar wat af te spreken.
Reflectieruimte over luisteren: We organiseren de reflectieruimte met de bredere groep via de online avonden, waarvan de eerste plaatsvindt op 27 januari, en op de landelijke netwerkdag op zondag 11 oktober 2026.
Reflectieruimte: eerste online dialoog
Op dinsdag 27 januari 2026 gingen we online in dialoog over de vraag:
Wat is de manier waarop iemand die dialogisch is in actie komt?
We constateerden dat de tijd nu misschien is gekomen om ons – als dialogisch ingestelde mensen – meer zichtbaar en hoorbaar te maken. Maar hoe doe je dat dan? We houden ons niet voor niets vaak op in het stille midden.
We hebben veel mooie ervaringen gedeeld. In een daarvan werd het ‘stille midden’ letterlijk tastbaar en zichtbaar gemaakt door met witte borden en post-its tussen twee demonstrerende partijen in te gaan staan.
Eén belangrijk inzicht was dat opstaan voor de dialoog in zichzelf al een waardevolle actie is. En dat we zelf al jaren werken aan onze dialogische grondhouding. De waarde van het creëren van ruimte voor dialoog is dat mensen zich gehoord voelen en dat er nieuwe inzichten en perspectieven ontstaan.
Wat we allemaal herkenden uit de luisteracties, is dat je eigen houding, of sterker nog je energetische uitstraling, essentieel is. Dat deze open, uitnodigend en verwelkomend is, dat we vanuit ons eigen stille midden ontvankelijk zijn. Dit vinden we een interessant onderwerp om verder te gaan onderzoeken in april.
Reflectieruimte: tweede online dialoog over Resonantie
Op woensdag 8 april 2026 gingen we online in dialoog over de vraag:
Welke rol speelt resonantie voor jou als dialoogbegeleider?
John van Balen schreef er het volgende over:
“Welke rol speelt resonantie voor jou?” Het gesprek over deze vraag resoneert nog steeds. Met aandacht volg ik dit jaar het onderzoeksthema “luisteren met impact” van het Dialoognetwerk Nederland. Na een luisteractie met de Nationale Luistercampagne in het centrum van Utrecht, nam ik deel aan netwerkdialogen, eerst over luisteren en vervolgens over resonantie. Van luisteren met je oren kwamen we bij luisteren met alles.
Vooraf ontstond een soort van praat kader. Resonantie gaat over trilling, frequentie & afstemming. Het is een uitwisseling van signalen tussen de buitenwereld en jezelf. Stilstaan bij wat resoneert verandert een beleving in een ervaring.
Op onze dialoogavond zelf ging het over voorbeelden van resonantie bij jezelf en/of anderen. Met begeleiding van Margit van den Berg ontstond een verdiepende dialoog.
- In welke mate kan je resonantie met/in dialoog beïnvloeden?
- Valt het te beheersen?
- Waar/wanneer raak(te) het je?
- Waar/wanneer raak(te) je het vermogen kwijt?
We spraken onder meer over mijn ervaring met de “startlessen Dialoog” voor kinderen in groep 7 van de basisschool. Als ondersteuning begeleidde ik direct na elkaar twee subgroepen van kinderen van 10/11 jaar en ervaarde een totaal verschillende resonantie. We oefenden met open vragen als onderdeel van de dialoog. In de eerste groep was het rustig(beetje saai) en bleven de gespreksmomenten per kind beperkt tot één open vraag en een kort antwoord. Serieus werd voldaan aan de opdracht en de beurt afgevinkt. Ik maakte voor het eerst mee dat iedereen de beurt had gehad en er nog tijd over was.
Heel anders ging het in de tweede groep: met plezier werd er aan elkaar verteld en met open vragen geoefend en ook doorgevraagd. Ik moest erop letten dat de tijd verdeeld werd zodat iedereen aan de beurt kwam. De wisselwerking/ resonantie was voor mij compleet anders en ik vermoed voor de kinderen ook.
In welke mate had dit verschil te maken met mijn begeleiding? Of met de kinderen? Of met de klas? In de eerste online dialoogavond van ons netwerk herkenden we in elkaars ervaringen met luisteracties, dat je eigen houding, je energetische uitstraling essentieel is. Dat wanneer deze open, uitnodigend en verwelkomend is, ontstaat ontvankelijkheid. Die gedachte bracht ons bij de aandacht voor resonantie.Wat had ik hier graag over gesproken met de leerkrachten van de kinderen.
Bij onze netwerkdialoog ging de aandacht ook naar ongemakkelijke voorbeelden. We diepten “pijnlijke” persoonlijke ervaringen uit over momenten die niet resoneren met je persoonlijke frekwentie, die niet passen bij je grondtoon/kleur klank.
Ik vond ze heel herkenbaar. Zoals momenten van discriminatie en van overmanning door de oorlogzuchtige en polariserende sfeer in de wereld. Ik deelde dat ik het nieuws bekijk alsof het een Netflix serie is en me zo afscherm voor de onprettige resonantie die niet past bij mijn persoonlijke grondtoon (frekwentie). Susan vroeg vol aandacht aan mij “Wat betekent dat voor jou,John ?” Ik was verrast, niet zozeer door de vraag maar om weer te ontdekken hoe zo’n moment resoneert en mij sterk bepaalt om naar binnen te kijken. Hoe ontvankelijk ben ik? Welke rol speelt ontvankelijkheid voor nieuwsmakers? De vluchtige beleving wordt door aandachtig luisteren een ervaring die je kan doorgeven.Bovendien was het bevestiging dat zo’n vraag vooral gesteld wordt als je echt naar elkaar luistert.
“Het gaat om de wereld te ontmoeten waarbij we zowel onszelf tonen en actief zijn, als ook open staan en de wereld tot ons laten komen. Het is in deze relatie tussen mens en wereld waar de ervaring van zin ontstaat en dus resonantie.”
(Masterthesis Wouter Ram – De trillende draad tussen mens en wereld)
Deze netwerkavond liet zien dat als je in dialoog aandacht geeft aan wat resoneert je van een ontluisterende beleving een luisterrijk moment kan maken.Deze verrijking gun ik onze samenleving, dat gun ik leerkrachten en leerlingen. Voor mij en hopelijk vele dialoogbegeleiders is dit een herkenbare opgave in onze huidige samenleving. Hadden we dit niet als kind al moeten leren?
Reflectieruimte: derde online dialoog – luisteren beoefenen
Op donderdag 18 juni 2026 gaan we het luisteren online beoefenen en daarna erop reflecteren.